Heiðin (13)

Hann hrökk skyndilega við. Vaknaði úr hugarástandi sem var farið að verða alltof algengt síðari hluta nætur. Hnífaparið lá enn á borðinu óhreyft. Það var dagrenning. Barstúlkan kom aftur og benti á ósnertan matinn og bandaði með höndunum. Hann áttaði sig á hvað hún vildi en yppti öxlum. Tónlistin ruglaði hann. Safi, safi, - safiatou, ómaði kunnuglega. Ljóð Mamadou Sissko, hann gat ekki fylgt vestur-afríska tungumálinu eða var það franska núna. En hann söng ekki sjálfur. Santana og Angélique Kidjo smullu saman í þessu gamla Herbie Hancock lagi. Hann rifjaði upp hvernig takturinn hríslaðist um taugar hans. Þetta er næturlag. Lag til að gleyma en lifa samt við frumleika. Láta aðrar kenndir ná tökum á sér. Það hafði það svo sannarleg gert. Oft. Hann notaði það alltaf.

Úti fjölgaði bláum ljósum, blikkandi, þannig að dagskíman hvarf og skuggar af stólunum í kring urðu annarlegir. Voru þeir búnir að finna hann. Hafði glæpurinn komist upp? Hann greip í barstúlkuna. Hrifsaði til sín annan hnífinn og hún vísaði honum þegjandi og hljóðalaust á bakdyrnar, sem lágu út í skúmaskot og öngstræti borgarinnar.

Að baki hans hljómaði safí, safí, - safíatou. Safíatou.

Heiðin (12)

Hann lagðist til svefns eftir erfitt dagsverk. Um nóttina hurfu draumarnir í svefnhöfga. Martraðir eru ekki draumar. Hann átti draum sem hann yfirgaf á nóttunni en birtist aftur við sólarupprás.

Heiðin (11)

Á milli regnhviðanna áttaði hann sig á hættum auðnarinnar. Hann yrði. Já hann yrði að koma sér upp skjóli. Náttúran gat verið hörð. Hann leit í kringum sig og ákvað að ganga að hraunjaðrinum. Hann gekk yfir lágan malarkambinn meðfram ánni og skoðaði eyrarrósina sem þar óx í löngum breiðum í dældum sem jökuláin hafði áður grafið í beljandi ham.

Hraunkanturinn var ríflega mannhæðahár og á einum stað var hvilft. Undan hrauninu komu frissandi lindir og hvannabreiður nærðust á fersku fjögura gráðu köldu vatninu.

Hann leit í kringum sig og sá að bláin brosti framan í sólina. Skin á milli skúra. Hann virti fyrir sér fíngert blómið, svona undurfagurt og dökkblátt, sem aðeins opnaði sig í glaða sólskini.

Hann byrjaði að safna hellum í skjólvegg. Hann gæti notað kantinn á hraunjaðrinum sem var þverhníptur í hvilftinn sem tvo veggi. Hann þyrfti bara að hlaða í hálfhring. Hraunhellurnar voru þungar og hann varð blóðrisa á fingrum við að rífa þær upp. En verkið mjakaðist áfram. Hér byggði hann sitt hús á nýjum stað og á nýjum forsendum. Hann var ekki í mannabyggðum.

Heiðin (10)

Þjónustustúlkan kom að borðinu og spurði hvort ekki mætti færa honum hressingu. Dagur væri að renna upp og þau myndu byrja að bera fram morgunverð innan tíðar. Te, te takk svaraði hann og jú endilega útbúa morgunverð. Eitthvað, en ekki mikið. Alveg sama hvað. Hann hafði ekki beint skoðun á því og það yrðu bara vandræði að reyna að lesa matseðilinn. Hún brosti og gekk í burtu. Kom með hnífapörin vafinn inn í hvíta servíettu. Svo kom tevatnið. Hann fékk sér Earl Grey að vanda. Svo horfði hann á servíettuna og tók hana og vafði utan af. Amboðin ultu fram á borðið.

Hann kipptist til. Næstum kastaðist aftur þegar hann sá hvað var í servíettunni. Það brakaði í stólnum og í sömu andrá hélt hann að stóllinn myndi brotna. Tveir hnífar. Það voru tveir hnífar í hvítri servíettunni, en hvorki gaffall né skeið. Hnífapar. Þjónustustúlkan hlýtur að hafa gert mistök hugsaði hann. Hún getur ekki hafa vitað. Ósjálfrátt hneppti hann þriðju tölunni ofan frá á skyrtunni með hægri hendinni og þreifaði á brjóstkassanum.

Heiðin (9)

Hann stóð fyrir innan dyrnar á kránni. Hann sá allt óglöggt, en mundi að ef hann gekk beint inn þá kæmi hann að tveim þrepum sem hann yrði að ganga upp. Þar var borðið hans. Hann hafði setið við það þegar hún hafði komið og heilsað honum. Tónlistin var enn í bakgrunni, en nú var það gömul grammafónplata. Laglínan var ekki eins villt og áður þegar hann hafði hrifist með. Það var ótrúlegt hvað önnur skilningarvit höfðu þroskast á þessum tíma frá því hann hafði misst sjónina. Sérstaklega snertiskynið. Húðin var öll svo miklu næmari og rytmi tónlistarinnar náði til hans á annan hátt en áður. Hann skynjaði; tónlist, liti og umhverfið á allt annan hátt en fyrr.

Hann notaði blindrastafinn til að forðast að reka sig á og finna þrepin. Hann settist á ný við borðið. Tíminn hafði liðið og fáir voru en eftir. Hann lét hugann líða að kvöldinu. Hún hafði spurt hvernig það væri að vera blindur. Hann afsakaði sig og sagði að hann væri það nú eiginlega ekki lengur. Hann hefði verið í aðgerð sem hefði heppnast vel. Hún varð enn forvitnari. Hvernig er það að hafa verið blindur og fá svo sjónina aftur, spurði hún. Hann hugsaði sig um. Það er ekki svo slæmt að vera blindur, svaraði hann. Ég meina sjóndapur. Ég þekki fólk sem er alsjáandi en samt alveg blint.

Heiðin (8)

Hann hrökk við. Regnið buldi á kinnum hans. Hann leit í kringum sig og sá aðeins heiðbláan himinn. Fugl vappaði á bakanum við hlið hans. Það var ekki þrösturinn sem kom á hverjum degi í litlu brekkuna fyrir utan skrifstofuglugga hans. Hvernig ætli sé að svífa skýjum ofar. Hann leit niður og sá að hann hafði fallið hné. Hann mundi ekki hvenær eða hvernig. Hversu lengi hafði hann kropið þarna hreyfingalaus.

Hann skimaði til allra átta. Allt var hljótt. Regnið rann niður að munnvikum. Vatnið tók að gárast. Litlar öldur brotnuðu á steinum við vatnsborðið. Hann hugsaði um hafið. Öldurót kom í hugann. Grænn og úfinn sær. Brim sem brotnar við klettótta strönd. Hann reyndi að muna ljóðin sín en ekkert þeirra kom í hugann. Hvers vegna hafði hann tekið upp á því að yrkja. Ekkert svar. Hann gat ekki munað ljóðið um hafið og fleyið sem brotnaði í smátt. Engin ljóð komu í hugann. Hann hafði brennt þau öll í bræði. Eldsmatur. Þetta er bara eldsmatur, hafði hann hugsað. Hann var alveg tómur.

Nú byrjaði lag djúpt í huga hans. Það varð sterkara og og á köflum ómstríðara eins og hljómsveitin bærist nær og yfirgnæfði regnið sem ekki var til staðar, en bleytti vanga hans. Þetta er gamall slagari var eina hugsunin. Hann tók undir hljómlausri röddu.

Þú komst að kveðja í gær.
Þú kvaddir og allt varð svo hljótt.
Á glugganum frostrósin grær.
Ég gat ekkert sofið í nótt.
Hvert andvarp frá einmanna sál,
hvert orð sem var myndað án hljóms,
nú greinist sem gaddfreðið mál
í gerfi hins lífvana blóms.

Er stormgnýrinn brýst inn í bæ
með brimhljóð frá klettóttri strönd.
En reiðum og rjúkandi sæ
hann réttir oft ögrandi hönd.
Ég krýp hér og bæn mína bið,
þá bæn, sem í hjartað er skráð.
Ó, þyrmd´onum, gefð´onum grið.
Hver gæti mér orð þessi láð?

------------------------------------------------------------------
(lagið Frostrósir er eftir Freymóð Jóhannsson, úr Svarfaðardal, 1895-1973).

Heiðin (7)

Hann steig nokkur skref aftur í rökkrinu og lét tunglsljósið lýsa sér. Hann tók upp fötin sín og klæddi sig í. Allar hreyfingar voru hægar. Fikraði sig svo fram á stigapallinn og lokaði varfærnislega á eftir sér. Gekk niður brattann stigann. Hann settist inn í stofuna og fékk sér vatnsglas. Hann var þyrstur. Ekki nema von, hugsaði hann og brosti að tilhugsuninni sem kviknaði. Gluggarnir á litlu stofunni voru stærri en á kvistherberginu og afríska brúðan á veggnum brosti með sína eldrauðu varir. Hann horfði út í húsagarðinn. Gekk fram að útidyrum og fór í yfirhöfnina nýju sem hún hafði hjálpað honum að velja.

Hann tók blindrastafinn sinn og setti upp dökku sólgleraugun. Þó úti væri niðdimm nótt, gerði hann þetta ósjálfrátt en ef til vill var það meðvitað. Hann var ekki búinn að jafna sig alveg eftir aðgerðina á augunum. Hann hafði verið orðinn alveg blindur. Nú sá hann nokkuð vel, en leið best í rökkri. Hann þoldi enn illa birtu í augun og bjóst við að það yrði eitthvað áfram. En árangur meðferðarinnar var undraverður. Hann fór varlega eftir stígnum og notaði stafinn til að vísa sér leiðina.

Þegar út á götu var komið taldi hann skrefin. Þetta voru ekki nema rúmlega tvö hundruð skref, þá var hann kominn út á götuhorn. Hann heyrði lágværa tónlist. Hún var ekki eins ofsafenginn og fyrr um kvöldið þegar hann gefið sig henni á vald. Þeldökka söngkonan var löngu gengin til náða.

Hann gekk inn á staðinn. Í annað sinn þessa nótt. Nú var hann einn. Velti fyrir sér nafni hans. Útskorið gyllt andlit var á húshorninu. Styttan geispaði. Gyllti geisparinn? Þannig hljómaði nafnið þegar hann var búinn að velta ýmsum útgáfum samanburðarmálfræðinnar fyrir sér. Nei það gengur ekki. Syfjaði sjómaðurinn. Þetta hlýtur að vera staður syfjaða sjómannsins. En hafið var langt í burtu.

Heiðin (6)

Hann sat í húminu og gat hann heyrt rödd manneskjunnar. Vocalísa. Hljómfall raddar hennar. Hún andaði svo létt í svefninum. Blæbrigðin eftir því hvort hún var glöð eða áhyggjufull snerti strengi sem hann þekkti ekki áður. Nú þekkti hann röddina svo vel. Betur en sína eigin rödd. Angandi blómalykt lék um vit hans og á vörum hans var saltbragð. Snerting. Hann gekk út að kvistglugganum og horfði á klukkuturninn.

Fjarlæg borg. Tungumál hennar var framandi. Hann var nýlega farinn að greina orðaskil og þau höfðu fundið sitt sameiginlega mál. Það var alveg sama þó hann skyldi ekki orð. Eitt orð í einu. Hægt. Svo undur hægt. Og svo byrjuðu þau aftur.

Hann gat setið og hlustað allan daginn og horft á hana tala við aðra. Ætli þetta sé að vera hugfanginn. Getur maður verið það án þess að skilja orð? Hann vildi strjúka laust yfir enni hennar og velti fyrir sér draumum hennar. Óskaði að hann skyldi tungumál drauma hennar?

Heiðin (5)

Þetta byrjaði allt fyrir fjórum árum síðan. Fjórtán hundruð og fjörtíu dögum. Um vorið. Það var eins og öll ævi hans hefði hrannast upp og atburðirnir greiptir í minningu hans. Hann sat á rúmstokknum í litla kvistherberginu og í djúpri gluggakistunni var pollur eftir úrhellið sem hann vaknaði við. Rigning í framandi borgum var allt öðru vísi en heima. Hvað var heima, velti hann fyrir sér þar sem hann horfði á fölan líkamann sem lá í rúminu og tunglskinið speglaðist í gylltum hárlokkum. Hann horfði lengi á lokuð augu manneskjunar sem svaf vært og litla örið á efri vörinni.

Úti sló klukkan í garðturninum tvö slög. Eitt fyrir mig og eitt fyrir þig hugsaði hann. Ómurinn lá lengi í loftinu og angan af ókunnugum trjánum barst í hreinu loftinu inn um gluggann. Loftið hafði hreinsast og mengunin, sem hafði legið yfir stórborginni hvarf eins og dögg fyrir sólu. Um miðja nótt.

Hann ímyndaði sér að hann heyrði skrjáfrið í laufblöðunum. Skyldi þetta vera eik eða hlynur. Hann þekkti ekki þessar útlendu trjátegundir of vel í sundur. Kirsuberjatréin voru í blóma. Bleik blómin gáfu frá sér ilm, sem hann var farinn að þekkja og kveiktu hjá honum kenndir. Hann sá fyrir sér grænar krónur stórra trjánna sem vörðuðu stíginn í garðinum heim að húsi hennar.

Garðurinn var umlukinn húsum á alla vegu. Í honum miðjum var lítið torg. Í vesturhorni garðsins, innan um linditréin var klukkuturninn. Við rætur hans uxu runnar með fögrum blómum. Rhododendrons ímyndaði hann sér.

Hann lagði við hlustir og skrjáfið. Jú það var þarna, en það blandaðist andardrætttinum í rúminu. Hann sá brjóstkassann lyftast undurlétt. Hún svaf alltaf nakin.

Heiðin (4)

Sólin skein beint í andlit hans, en það fór um hann hrollur. Sólin var að koma upp og lítil fluga sem hafði villst frá vatnsbakkanum suðaði við nef hans. Eins og alltaf klæjaði hann í nefið þegar þær gerðust of nærgöngular. Hann hafði ekki séð neinar stjörnur í nótt. Nú myndi skugginn styttast þegar sólin hækkar á lofti. Enn voru engin ský sjáanleg. Hann var einn með upphafið. Hvar var upphafið. Hann velti fyrir sér hversu marga bláa tóna himininn hefði.

Heiðin (3)

Hann reis upp aftur. Hægt. Leit í kringum sig og sá að degi var farið að halla. Gæti hann staðið upp. Skugginn myndi stækka. Hvers vegna var hann hér. Hann reyndi að muna það. Það gat ekki verið rétt sem sagt var. Hann var ekki slíkur maður. Hann þekkti ekki lýsinguna. Var það illkvittnin sem elti hann, hvar bjó hún. Voru þetta hans skuggahliðar, -hví hafði hann ekki hitt þær áður. Ótal spurningar og heiðin breytti um lit. Grámi færðist yfir. Fuglarnir hljóðnuðu. Einmanna tófa hlaut að vera í fjarska. Hann þóttist heyra. Myrkrið. Myrkrið var það eina sem hann hræddist í kvöld. "Það er ekki hægt að vera einmanna hér", sagði hann stundar hátt. Hér er líf. Hér er ró. Sjáðu gleym mér eina með sín bláu blóm. Sjáðu lambagrasið með bleiku blómin. Sjáðu holtasóleyjarnar með hvítu blómin. Þú ert ekki einn. Þú þarft bara að horfa, skoða. Líttu á lífið. Hann heyrði gljáfrið við vatnsbakkann.

"En glæpurinn"! hrópaði hann og rödd hans barst yfir víðernið. "Hvað með glæpinn"

Heiðin - 2

Hann gekk um heiðina. Stikaði stórum á köflum og hljóp við fót. Það var enginn nálægur. Einn á heiðinni en þó með allt í kringum sig. Mófuglar flugu upp við fótmál hans. Lambagrasið byrjað að taka lit, en ilmurinn en þá daufur. Langnefja spói fylgdist með tortrygginn í fjarska. Gaukurinn steypti sér við sjónarrönd og þytur vængja hans rauf kyrrðina. "Hvað ertu að flýja", hugsaði hann. "Eða ertu að leita að nýju upphafi". Bakpokinn kastaðist til á bakinu og hann fleygði sér á milli þúfnanna. Brjóstkassinn gekk upp og niður. Það verkjaði í kálfana. Hann grúfði sig í svörðinn, -en velti sér síðan við. Snöggt. Horfði beint upp i himinninn. Sá bara blámann á heiðum himni. Ég sé þær ekki en þær eru þarna. Stjörnunar.

Á heiðinni

Hann gekk upp að hallann. Sá framundan heiðabrúnina og velti fyrri sér hvort hann ætti að hvíla sig fyrir síðasta áfangann. Hann settist augnablik niður og skoðaði í pokann sinn og hugsaði hvað það væri þægilegt að ferðast án mikils farangurs. Í pokanum voru aukasokkar, peysa, vasahnífur og kaffibrúsi. Hann var búin með nestið enda ferðin farin án mikils undirbúnings. Hann ætlaði að lifa af heiðinni, þó enn væri skammt liðið sumars. Í fjarska mátti heyra álftir og gott ef lómur væri ekki einhvers staðar á næsta leiti. Hann stóð upp aftur og hugsaði. Þetta hefur verið kallt vor, ætli sumarið verði gleðilegra.

Á heiðarbrúninni sá hann vítt yfir. Hvergi ský á himni en samt svalur andblær. Hann sá yfirborðið gárast á djúpum vötnum og nokkur óðinshanapör syntu fram og til baka í á lækjunum. Dýpi vatnanna var mikið og yfir þeim hvíldi ró. Ró sem hann hafði ekki upplifað lengi. Í flákunum í kring stóð hrossanálin teinrétt og á melunum í grend mátti sjá hnapp og sóley vera brjótast fram. Hann gekk fram á vatnsbakkann. Loksins hugsaði hann. Loksins kominn að leiðarlokum. Af heiðinni liggja leiðir í allar áttir. Upphaf. Hann tók upp kaffibrúsann. Kaffi. Nei, hann setti það aftur niður í pokann. Hann hafði ekki drukkið kaffi í margar vikur. Skyldi ekki hvers vegna hann hafði tekið það með. Kaffi vakti upp sterk viðbrögð og hann réð ekki við þau enn. Fráhvarfseinkennin komu sterkt fram. Hjartsláttur og sviti. Skyldi hann einhvern tímann geta drukkið kaffi á ný, hugsaði hann og lagðist á vatnsbakkann og lét andlitið síga niður að vatnsborðinu. Hann var svo nálagt að spegilmynd hans aflagaðist þegar andardrátturinn ýti við efstu sameindum vatnsins. Hann horfðist í augu við sjálfan sig, og sagði stundarhátt. "Þetta eru ekki rökkuraugun mín" og í næstu andrá fékk hann sér vatnssopa. Hann varð votur í framan. Beið síðan með andan í hálsinum og sá vatnið kyrrast á ný og ró færast yfir það. Hann sá sjálfan sig og beið þess að myndin segði eitthvað en það var þögn.

"Hér get ég ekki verið" muldraði hann við sjálfan sig. Stiklað fram hjá díamosanum og horfði yfir heiðina. Það er hlýna í veðri. Sumarið hlýtur að verða gott hugsaði hann um leið og hann lagði af stað.