Í áfangagili

Talsvert hefur verið fjallað um dvölina og draumfarir í Áfangagili. Hér tjölduðum við en aðrir sváfu í fjallakofanum. Sannkölluð öræfastemming. En af því tilefni:

Í Áfangagili áttum stanz.
Yfir nótt þar dvöldum.
Undir morgun og upp úr tranz,
áfram leið við höldum.

Haldið af stað

Lagt af stað frá Leirubakka í Landsveit. Eftir dagleið frá Kaldbak, yfir Ytri-Rangá sem er sæmileg laxveiðiá, á vaði við Þingskála og upp að Leirubakka var tími komin til leggja í langferðina um Fjallabak. Þar hittum við félaga í hestamannafélaginu Fáki í Reykjavík og var ferðahópurinn stór. Fjörtíu og sex knapar allar reiðubúnir í ferðalagið. Á fjóshlaðinu voru tvær gyltur eða þrjár sem ráfuðu um og voru áhöld um að taka þær með og haft var á orði að þar væri nestið komið og skyldi haft á fæti þar til á þyrfti að halda. Vöktu þær nokkra kátínu fyrir forvitnis sakir en þær snusuðu í farangri og fleiru. Vildu margir þær nema á brott, en í hópnum voru prúðmenni ein og engir ribbaldar. Voru það nokkur vonbrigði að ekki yrði riðið um héruð með yfirgangi og ofstopa. Bú rænd og bæir brendir. Því varð ekkert úr áformum að taka svínin með. En nógur var maturinn og vel útilátinn alla daga.

En á myndinni má sjá Þorbjörgu sem snýr baki í myndavélina og situr Rjúpu, dágóðan hest sem við höfðum í láni. Við hlið hennar er Fanney á dökkum klár, sennilega Blakki sem Þráinn Bertelsson rithöfundur átti á þeim tíma og er gamalreyndur ferðarhestur. Finnur félagi okkar situr móálóttan hest, Móaling gæðing mikinn og duglegann. Af þessu tilefni heyrðist í horni.

Upp á hestinn hentist hann
og horfði stíft til fjalla.
Ómar bárust alla leið,
öræfin þau kalla.

Á fjöllum eru fyrnindi mikil
fram til þeirra hugur líður
Finnur á fáknum frækna
fremstur í stóðinu ríður

Hestamennska

Ljósm EA/af Eiðfaxavefnum

Ný sannindi. Frést hefur af nýjum knapa. Hann þekkist ekki vel á myndinni en lætur hár sitt ekki vaxa langt. Talið er að hann geti hugsanlega verið skyldur ónefndum vini og félaga Hals sem dreymir nú um að fara í hestamennsku. En af því tilefni og umfjöllun Hals um reðurskoðanir og mælingar allmiklar í starfi sínu sendum við félagar Ærir honum fyrripart í gær til að botna.

Helst er líkur Halur minn,
hestum vaxinn niður.

Halur botnaði strax af bragði:
Lífga skal ég lókinn þinn,
ef lofsamlega biður.

Halur, skáld bætti um betur og kvað að auki vegna glæsireiðar Æris um sanda og fjörur á nesi Snæfells:
Ríða vill á röskum hesti,
rennur á fjörum skeið.
Lítur við hjá Staðastaðarpresti,
stofu vísað til um leið.

Loks og endanlega hafði Halur fregnir af áhyggjum margra sökum meintrar hestaferðar hans og því kvað Halur:

Þekkum og þolmiklum fola,
þeysir Halur á.
Ekki víst að allir þola,
afglapa ríða hjá.

Kannski er myndin að ofan af Hali og hinum þolmikla fola?

Auglýst er eftir fleiri botnum!

Heimild: Lapsus linguae

Um fjöll og fyrnindi

Um fjöll og fyrnindi. Fjallabaki nyrðra. Á Landmannaleið frá Landmannahelli að Hólaskjóli. Þetta er löng dagleið, um 50 kg og reynir talsvert á hesta og menn. Hér má sjá hvernig stóðið liðast upp hlíðina. Forreiðin á undan og eftirreiðin á eftir. Með í för voru 170 hestar og stóðið viljugt þannig að flesta daga, þó ekki þarna fór það hratt yfir svo forreiðin var nánast á flótta á undan því allan tímann. Þetta var þriðja dagleiðin okkar. Sú fyrsta var frá Leirubakka í Landsveit upp á Landmannleið, Dómadalsleið.


Við tókum reyndar forskot á sæluna og riðum tveim dögum áður með hestana okkar frá Kaldbak á Rangárvöllum þar sem við höfðum þá í sumarbeit hjá Viðari og Siggu. Kaldbakur er næsti bær við Þingskála sem Njálu unnendur þekkja. Með okkur voru Óli og fjölskylda en þau ætluðu bara upp að Leirubakka. Finnur og Fanney hinsvegar tilbúin með okkur í ferðina löngu.

Farið var nýtt vað yfir Ytri-Rangá á móts við Þingskála og fengum við fylgd Viðars þar yfir, en nutum leiðsagnar bóndans á Hrólfsstaðahelli sem er handan ár. Kom hann á móti okkur á traktor, niður að á og vísaði á vaðið. Var það skemmtileg byrjun á ferðinni. Þaðan riðum við upp, vestan ár, upp að Landmannarétt sem er gömul og skemmtileg. Þar átum við skemmtilega áningu í kvöldkyrrðinni. Leiðin einkennist af moldargötum meðfram ánni og hraunveggur á hina höndina. Úr réttinni var haldið og síðan tekin stefna þvert á ána þegar komið er upp að Beinakrók Þaðan haldið sem leið liggur heim að Leirubakka.

Frá Leirubakka er haldið upp að Galtalæk þar sem margir Sunnlendingar og aðrir landsmenn hafa farið á bindindismót. Stefna er tekin á Búrfell og riðið með þjóðveggi á söndum og melum, upp að Tröllkonufossi í Þjórsá þar sem er áð á meðan hestar jafna sig og annar farskjóti beislaður. Haldið er nokkuð lengra í næsta áfanga. Beygt er inn á Landmannaleið.

Með Heklu á hægri hönd og Búrfell í bakið var beygt fljótlega af Landmannaleið og riðið inn að Áfangagili og þar áð fyrstu nóttina.

Íslensk náttúra og víðerni

Íslensk náttúra er einstök. Því til áréttingar birti ég mynd frá sl. sumri úr ferð okkar með Fáki um Fjallabak nyrðra (Landmannaleið) og syðra (Mælifellssand), um Fljótshlíð og síðan Heklubraut frá Gunnarsholti að Leirubakka. Ferðin tók 10 daga, og leiðréttist missögn í jólakortum þar sem hún var talin tveim dögum styttri en raun var. En sumum dögum vill maður gleyma, en reyndar engum þessara 10. Því voru þessi mistök illskiljanleg og eru enn. Þorbjörg er á gæðingnum Fjalari sem við fengum lánaðan enda urðum við að hafa fjóra hesta hvort í ferðinni. Myndin er tekin á talsverðri ferð upp brekku úr gili í námunda við Álftavatnskrók. En með einstakri lagni, og aðra hönd á taumi tókst mér að ná þessari mynd aftur fyrir mig, án þess að af því yrðu skakkaföll.

Það er ánægjulegt að fleiri en ég hafa hrifist að Færeyskri myndlist. Ég þakka viðbrögð vina norðan og vestan við stuttum pistli mínu. Enda fá þeir stuttu mun betri viðtökur en langlokurnar sem fáir commenta á, sennilega af því enginn nennir að lesa þá. Líklegast er það best. Svo ég mun reyna að halda áfram að skrifa langt mál.

Því miður uppgötvaði ég Færeysku listamennina seint, ólíkt frænda mínum sem er langförull, veraldavandur og víðlesinn. Vinir mínir, hjón ættuð að sunnan en sem bjuggu norður í landi um árabil og ég heimsótti reglulega eða þar til þau fluttu aftur suður yfir heiðar bentu mér á myndirnar. Reyndar líka á myndir eftir Óla G. Jóhannsson , sem er reyndar óskyldur Kristni G Jóhannssyni, nema að því leiti að báðir eru í uppáhaldi hjá okkur. Reyndar keypti vinur okkar myndina sem fylgdi síðasta pistli, í einni af mörgum ferðum sínum til Færeyja. En þangað hef ég aðeins komið einu sinni og Þorbjörg aldrei. Myndin átti upphaflega að prýða skrifstofur eins stærsta og merkasta fyrirtækis þeirra norðanmanna eða þartil mér tókst að komast inn dílin og forða því frá þeim örlögum. Hún minnti mig öldurót og brimbrot við klettótta strönd eða múla sem stendur í sjó fram. Nokkuð sem bæði við og Færeyingar þekkjum svo vel.

Það er kannski nálægðin við þessa margbreytilegu náttúru sem heillar okkur svo mikið og hefur greipst inn i huga okkar eða undirmeðvitund (kemur ekki Freud aftur að málum, ef svo heldur áfram verð ég orðin hugvísindamaður áður en langt um líður). Ég heillast helst að verkum sem hafa einhverja skýrskotun í náttúrun, en hún þarf ekki endilega vera auðsjáanleg. Oft er hún mjög abstract og þá stundum er það kannski bara mynduppbyggingin eða litavalið sem myndar tengsl.

Ég sé að vinir okkar í Minni-Sóta (sbr. Minni-Árskógur í Eyjafirði og að ég bý auðvitað í Stór-Reykjavík) hafa líkan smekk og svo skemmtilegt að við skulum hafa valið myndir eftir sama listmálara og það sem meira er úr sömu myndaröð og af sama mótívi. Náttúran norður í landi. Það hlýtur að vera eitthvað í umhverfinu sem mótar hug okkar á yngri árum (kannski alla ævi), en við vorum saman í skóla og á þeim árum vorum við kannski ekki að velta fyrir okkur myndum. Tíminn fór í að læra í skóla sem var þó ekki steingeldur því þar var svo margt annað en bara skruddulærdómur í gangi. En við heilluðumst mörg af útiveru á þeim tíma. Og sumir vina okkar s.s. Kata og Halli stunda það enn sé ég á myndum. Gönguferðum, skíðaferðum og svaðilförum á Trabant og öðrum viðlíka appartötum. Kannski það hafi haft þessi áhrif. Ég set það nú fram sem kenningu, hún byggir á eigindlegu mati, sem eru hugvísindi og engin tölfræði. Kannski vantar áhrif þessarar náttúru og sífelldu breytinga í veðri í myndir og listaverk vestur í miðri Ameríku. Ég hef ekki oft komið yfir í þessa framandi heimsálfu, en í þau fáu skipti sem ég hef ráfað þar um stórborgir og reynt að hafa upp á smáum galleríum, hef ég oft orðið fyrir vonbrigðum, eins og vinir mína sem þar búa. Stundum finnst mér verkin bera merki skreytilistar gerðar fyrir ákveðinn kaupendahóp, fremur en innri þörf og af innblæstri listamannsins. En ég hef líka séð glæsileg verk, og þá held ég aðallega höggmyndir fremur en málverk. Merkilegt nokk.

En í skólum sunnan lands er auðvitað ekki nein skreytilist, heldur alvörulistaverk. Þess hefur þurft til að bæta upp einhæft sjónarhorn í Stærri-Reykjavík. Gott það bjargaði smekk vinar míns og frænda sem hafði vit á því, strax sem ungur maður að setjast að á Brekkunni, þar sem er víðsýnt og vindasamt svo menn verða fyrir stöðugum innblæstri. En hvernig er útblásturinn? Hann má sjá á lapsus linguae.