Gómlosandi

Heilagur Þollákur er á leiðinni. Tók forskot á sæluna í gær og fór á þrjá frakka og borgaði hvítuna úr augunum fyrir vel kæsta skötu. Var hún gómlosandi eins og sagt er í dag. Fljótlega dofnaði nef og svo tunga og á endanum fann ég ekkert bragð af vestfirsku hnoðmörinni sem var borin fram með þessu. Áferð rúgbrauðsins gat ég ekki greint svo dofin varð tungan og gómurinn.

Í kvöld fer ég svo í stór-stór fjölskyldu skötuveislu föðurættar minnar en sú hefð er ævaforn og eldri en elstu menn muna. Heldur hefur fækkað í hópnum því Kristín Jónsdóttir læknir, frænka mín lést á þessu ári en hún var vön að taka þátt í þessu með okkur. Elst verður Anna frækna ríflega níræð að aldri. Ég hitti hana fyrir tveimur dögum og hún var alveg ákveðin í að láta sig ekki vanta. Í Skipholtinu verða fagnaðarfundir fram eftir kvöldi.

Kýrrassa tók ég trú

Kýrrassa tók ég trú.
Trú þessa hef ég nú.
Í flórnum fæ ég að standa
fyrir náð heilags anda.

Káinn

Skáldið sonur minn

átti ljóð gærdagsins:

Til er mynd
mynd í minni bók
mynd af engli
engli sem grætur.
brosir gegnum tárin
innviðið er brotið
en myndin er ósnortin

Hróel
1986-

Deilt um dropana

Á sunnudag leit ég við hjá systur og fékk áfyllingu af smákökum sem hafa runnið út hjá mér eins og heitar lummur og fallið sonum mínum og þeirra fylgifiskum vel í geð.

Eins og við var að búast hafði systir ekki setið auðum höndum, heldur hafði snúið við einum kraga á skyrtu hjá mér (já það er komin kreppa) og bakað lagköku að hætti mömmu gömlu samkvæmt uppskrift skrásettri af Gunnu systur. Vel tókst til og var hún stökk eins og vera ber en ekki eins og þessar linkökur í lögum sem nútildags fást í stórmörkuðum.

Gunna mun hafa haldið því fram að engir dropar væru í deiginu en systir var ekki frá því að það vantaði kardemommur eða vanillubragð. Ég sem er svo miklu yngri að ég kann ekki að greina þar á milli, enda vildi ég sem barn miklu frekar brúnkökuna með hvítakreminu og lagðist á þá sort og lét systkinum mínum eftir ljósukökuna með sultunni. Mér fannst lagkakan hinsvegar gómsæt og svo var einnig með synina sem fengu hana í eftirrétt um kvöldið.

Hangið kjöt og hugarglímur

Á laugardaginn var ég með 13 manns í mat. Það var þrekvirki fyrir piparsvein. Um daginn tóku vinir mínir hús af mér og lögðu undir laufabrauðsgerð að áralöngum sið. Deig var hnoðað, brauð var flatt og útskorið á listilegan hátt. Vinir mínir komu með gamla heimasmíðaða íslandsfiðlu með þrem strengjum, symphón og enska hörpu og sungu lög frá 17. öld. Annar las upp úr sögu jólanna og ég las nokkur ljóð úr en óútkominni ljóðabók minni sem vonandi sér dagsins ljós á næsta ári. Hver veit. Að lokum var stórt hundrað laufabrauðs steikt í potti.

Um kvöldið bauð ég svo upp á hangikjöt, afskorninga, baunir og rauðkál og kartöflur. Reyðfirðingurinn sauð uppstúf og komast tólf manns að stóra borðstofuborðinu mínu. Þetta þótti mér afrek og var spjallað og sagðar lygisögur langt fram eftir kvöldi.

Oggulítil

Hellist yfir hugarbálið
er húmið sækir að.
í þig verð að stappa stálið
stattu bein og mundu það
að eftir skúr mun skína sólin
skært og hlýtt á heima hólinn.

Æris mýkt

En mýkist Ærir. Um helgina var hann uppduppaður í aðstoðarmannshlutverk bakara. Réttarasagt varð hann bakaradrengur og bakaði piparkökur, vanilluhringi, súkkulaðibitakökur og spesíur. Allt í boði systur sem hnoðaði deig á meðan ég las upp uppskriftir og deildi í eða margfaldaði hverja lúku af hveiti, sykri og smjöri eftir því sem við átti. Það var vandasamt hlutverk. Mest vinnan fór þó í að gera vanilluhringina enda ákveðið verklag frá móður okkar sem þarf að halda til haga. Það þarf nefnilega að ná fram göddum á hringina og það gerist aðeins ef deigið er nægjanlega kallt og stinnt. Þá verða til stjörnu kransar og því þarf að hafa hraðar hendur á. Allt var þetta mælt og mótað eftir kúnstarinnar reglum og bakað við 200 gráðu hita og og tími stilltur eftir nefi systur minnar sem veit hvenær smákökur eru fullbakaðar með því einu að greina lyktarbreytingu í eldhúsinu, en slíka hæfileika hef ég ekki enn þróað með mér.

Grafin gæs - æris special

Ljóðræn lýsing mín á grafinni gæs hér um árið vakti talsverða eftirtekt og vegna fjölda áskoranna birti ég hér aftur uppskriftina.

Þetta þarf til:

1 mtsk rósapipar
1 mtsk fennel fræ (absolút ekki gleyma)
1 mtsk timían
1 mtsk rósmarín
1 mtsk sykur

Bringur huldar í grófu salti í 2 klst við stofu hita. Skola salt af e. 2 klst+. Kryddblanda sett á. Geymst í kæli vel lokað í t.d. álpappír. Tilbúið eftir 1 sólarhring og batnar. Ef gæsin hefur ekki fengið að hanga áður er gott að geyma hana í kæli í eina nótt áður.

Borið fram með risperjahlaupi og klettasalati.

Ærir og lífsblómð. Allir saman nú.... ekkert mótmæla kjaftæði

Ábyrgð

Við sem sitjum í kotinu kalda
á Alþingi höfum útvalda
þingmenn marga
sem hátt nú arga
af ábyrgð þeir telja sig kvalda

Á Austurvelli - sú var tíðin

Verðbréfasnáðinn

Aðventa

Ég hef ástæðu til að hlakka til aðventunnar. Skammdegisdrungi leitar alltaf á um þetta leiti og svefnþörf eykst. Svar við því er að skipuleggja skemmtilega atburði og hitta gott fólk. Hér kemur áætlun í tíu liðum:

1. Ég keypti nýja útgáfu af trivial pursuit sem verður spilað á kvöldin þegar krakkarnir koma í mat, ef þau mega vera að því fyrir próflestri þ.a.s. Þau eru svo elskuleg að koma alltaf á þriðjudögum og sunnudögum og borða með gamla karlinum og skemmta honum. Nú er hinsvegar prófstressið byrjað hjá þeim blessuðum og eina vantaði í fiskibollurnar og grjónagrautin sem ég eldaði í gær. Ekta íslenskt kvöld.

2. Á sunnudaginn verður fyrsta laufabrauðs gerðin. Hitti þá systur og systurdætur og þeirra fólk og skerum út með þar til gerðum járnum og skreytum eins og hver kann kúnst til.

3. Þann 13. desember er svo aftur laufabrauðsgerð með tveimur vinafjölskyldum, reyðarfjarðar þilskipaútgerðarmanninum og hans fólki og píanóleikaranum sem nú er orðin organisti ofan á allt annað listastúss. Þetta er orðin meira en áratugahefð og með laufabrauðsgerðinni legg ég alltaf til púrtvín og blámygluost. Lengi vel notaði ég Stilton en íslenski akureyrar gull osturinn slær honum alveg við og hef notað hann mörg ár eða ef ég dett niður á frönsk afbrigði í ostabúðinni á Bitruhálsi þá hef ég freistast til að kaupa slíkt. Í ár verður partíð hjá mér og ég hlakka til að fá líf í húsið, enda syngja og trallar allt þetta söngelska fólk og spilar af fingrum fram. Ég les gjarnan ljóð eða valdan kafla úr einhverri hnyttinni bók. Svo er alltaf endað á því að borða hangið kjöt, læri á beini sem er soðið í ofni að hætti píanóleikarans.

4. Á föstudaginn kemur förum við í leikhús. Þ.e. ég og börnin öll fjögur. Strákarnir tveir og kærustur þeirra. Mér datt það snjallræði í hug að kaupa áskriftarmiða fyrir alla fjölskylduna í Borgarleikhúsið í vetur. Það kostar ekki mikið, því þeir bjóða upp á námsmanna- og ungmenna afslátt svo miðinn kostar ekki mikið meira en að fara í bíó. Við ætlum að fara í fyrsta sinn og sjáum Fló á skinni.

5. Í desember er úr vöndu að ráða með tónleika því úrvalið er svo mikið. Ég hef haft fyrir reglu í mörg ár að fara á jólatónleika Móttettukórsins í Hallgrímskirkju og verður enginn svikinn af því. Í ár ætla ég að halda mig við það reikna ég með en er líka spenntur að fylgjast með öðru framboði enda tækifærissinni.

6. Bækur. Þær eru ómissandi og gott að grúska í eina eða tvær af jólabókunum. Ég er búinn með sólkross, gerði það á ferð minni til BNA fyrir skemmstu. Þarf nú að velja mér næstu bók, af nógu að er af taka.

7. Strákarnir á Mílanó. Ekki má gleyma þeim góðu fundum á laugardögum þegar við hittumst í hádeginu og býsnum yfir ástandinu og þykjums vera að vísindast. Þetta er orðin fastur liður í tilverunni um þessar mundir.

8. Hestar. Þeir verða teknir á hús um miðjan desember eða þar um bil. Ég stefni að því að hafa fjóra í húsi i vetur. Ekki veitir af því báðar kærustur drengjanna eru hestakonur

9. Sprikl og fjallgöngur. Ég þarf að taka mig á.

10. Já tíu, hvað er nú það. Eitthvað sem bíður í óvissunni og kemur óvænt og hressir upp á lífið.

Rökkurbýsnir

Þessa líst mér vel á og hlakka til að lesa. Búinn með Sólkross.

Afmæli á Mokka

Fór í afmælisveislu yngri sonarins á Mokka í gær.

Afmælisbarnið

Sjávarréttarpasta

Nú kvað við nýjan tón í eldhúsinu á þriðjudagskveldi. Var með fínt fólk í mat og eldaði sjávarréttarpasta. Uppistöðuna í uppskriftina sótti ég til kollega míns Ragnars Freys.

Fyrst voru nokkur smátt skorin hvítlauksrif, einn smátt skorinn rauðlaukur steiktur í blöndu af smjöri og olíu á pönnu í nokkrar mínútur þar til mjúkt. Saltað og piprað og kryddað með hnífsoddi af chilipipar. Því næst var smárri hörpuskel, risarækjum og blönduðum sjávarkokteil skellt á pönnuna og svissað aðeins að utan og veitt af pönnunni. Þá var smá hvítvíni skvett yfir, alkóhólið soðið af, hálfri dós af niðursoðnum tómötum bætt saman við, slatti af rjóma (Ragnar notaði rjómaost en hann átti ég ekki), og sjávarfanginu bætt aftur saman við.

Með þessu bar ég fram salat, baguette og pasta skrúfurnar hennar diddúar eins og ég kalla Casarecce afbrigðið.

Hávamál

Hrörnar þöll
sú er stendur þorpi á.
Hlýr-at henni börkur né barr.
Svo er maður
sá er manngi ann.
Hvað skal hann lengi lifa?

Nóbelsskáldið

Halldór Laxness á tilvitnun við hvert tækifæri. Þessi er úr Heimsljósi. Orðin sjötíu ára gömul en hittir beint í mark.

“Vinur, sagði Annar Heldrimaður og faðmaði skáldið. Það er búið að loka
Bánkanum. Einglendíngar hafa lokað Bánkanum. Það var og, sagði skáldið. Og
hvernig stendur á því að einglendíngar hafa lokað Bánkanum, sagði Annar
Heldrimaður. Það er af því að það eru aungvir peníngar leingur í Bánkanum.
Júel er búinn að tæma Bánkann. Júel er búinn að sólunda öllu því fé sem
einglendíngar lánuðu þessari ógæfusömu þjóð af hjartagæsku. Júel hefur
sökt öllu fé einglendínga útí hafsauga. Þessvegna er búið að loka
Bánkanum.”
Halldór Laxness lýsir íslenskum athafnamönnum í Kristnihaldi undir jökli.

Spurt er: Hvað er hraðfrystihús?

Og svarað: "Það eru íslensk fyrirtæki. Spaugararnir reisa þau fyrir styrk frá ríkinu, síðan fá þeir styrk af ríkinu til að reka þau, þvínæst láta þeir ríkið borga allar skuldir en verða seinast gjaldþrota og láta ríkið bera gjaldþrotið. Ef svo slysalega vill til að einhverntíma kemur eyrir í kassann þá fara þessir grínistar út að skemmta sér"

(Kristnihald undir Jökli, bls. 301)

Hjá Ruth´s Chris

eru ekki kreppuskammtar.